Từ các bước nhảy đến âm nhạc

Tôi đi học khiêu vũ. Hình như là cuối năm Y1. Nhạc cảm dưới mức bình thường cùng khả năng không thể bắt chước chuyển động của thày giáo khiến Giang, partner của tôi hồi đó, bao lần phải dừng nhảy để … đứng cười rũ rượi. Ức chế ghê gớm khi mình càng cố công trau chuốt thì các động tác lại các trở nên cứng nhắc vụng về, nhưng thôi tự an ủi rằng partner được cái “thật lòng” và “thẳng tính”. Có lẽ chỉ có sự ham mê không lý giải nổi mới giữ tôi lại với dancing sau một khoá học 3 tháng vất vả mà không chút thành tựu. Hồi đó là thuở “hồng hoang” của dancesport. Chúng tôi tập nhảy với bộ 4 đĩa CD Let’s Dance có những bản Cha Cha trống nện thình thình (vậy mà sao tôi vẫn không thể phân biệt đâu là “phách mạnh”). Lớp học ở tầng 2 sàn Nghĩa Hiệp. Thỉnh thoảng mấy anh chị rủ lên tầng 3 chơi, sàn nhảy không lớn, toàn mấy ông bụng phệ sơ-vin quay cuồng lắc hông cùng mấy bà đầm mặc váy trắng xịt nước hoa thơm nồng nặc. Thấy dân tình nhảy xấu òm, chỉ có các anh chị trong lớp là “cao thủ”. Mình mới học nên kém tự tin kinh khủng. Chỉ khi nào tập dượt kĩ càng vài ba vũ hình lạ lạ (hoặc là “kì dị”) hai đứa mới dám khẽ khàng bước ra nhảy loanh quanh ở giữa sàn. Nhắc đến Giang lại nhớ, giá mà có dịp mời Giang nhảy lại một bản Rumba nhỉ.

Tôi thích nhảy. Không biết có gọi là “đam mê” không nhưng tôi có thể thức cả đêm để xem video khiêu vũ, tôi cảm giác có thể tập nhảy bất cứ lúc nào và trò chuyện về dancing với bất kì ai. Những chuyển động cơ thể dần trở nên mềm mại hơn, giống ý thày giáo hơn (tất nhiên vấn đề ở đây là có nhiều loại thày và thày chưa chắc đã đúng – đó là nhận xét tôi rút ra sau khi thỉnh giáo khoảng 10 vũ sư khắp đất Hà Thành). Tuy nhiên cái tai nghe nhạc tệ hại khiến trình độ của tôi vẫn chỉ loanh quanh ở mức “pre-beginner” (bạn biết đấy, “âm nhạc là cái hồn của khiêu vũ”, nhảy không khớp nhạc thì khéo đến đâu cũng bỏ đi). Cuối năm 2003, tôi đến cửa hàng 112 Triệu Việt Vương – địa chỉ cung cấp tài liệu dancing duy nhất thời đó – rinh về một CD có khoảng 200 bài mp3 nhạc nhảy. Tôi nghe nhạc bất cứ khi nào bật máy tính. Tôi vừa nghe vừa tưởng tượng ra các bước nhảy mình sẽ đi. Câu nhạc này mình sẽ đi Close Promenade, tempo Slow Quick Quick Slow, đại khái thế,… Có vẻ đúng nhạc nhưng lúc nhảy thực sự thì được một lúc là tai lại bập bùng chả phân biệt được cái gì nữa. Cha Cha thì vẫn chuyên vào nhạc ở phách mạnh. Chán và nản chí ghê gớm.

Chi li như một ông già, tôi chỉ thích học các lớp cơ bản. Tôi cảm thấy chẳng thú vị chút nào khi lên lớp nâng cao mà chưa thành thạo các kĩ thuật basic. Đầu năm 2004, tôi đến tập vài buổi tại phòng học tại gia của bác Vo_danh (thành viên kì cựu của trang web http://www.vietnamdancesport.net, chúng tôi hay gọi nhau bằng nick). Bác Vo_danh là người rất am hiểu âm nhạc và có thâm niên khoảng 20 năm nghiên cứu khiêu vũ. Bác dạy tôi những khái niệm đầu tiên về “các cấp độ nghe nhạc tương ứng với trình độ khiêu vũ”. Đại khái là mới học nhảy thì chỉ cần đi thế này đã là đúng nhạc rồi, sau đó lên trình độ cao hơn lại phải cảm nhận âm nhạc theo cách khác. Nhận thức là một quá trình xoáy trôn ốc, khi học cao lên chúng ta sẽ gặp lại những vấn đề cơ bản, nhưng ở mức độ cao cấp hơn, đòi hỏi một cách tiếp cận kiến thức khác. Đó là lý do tại sao người nhảy Tango hàng đầu Việt Nam lại bị dân tình coi là đi … sai nhạc. Chỉ có các chuyên gia khiêu vũ thế giới là vẫn thấy đúng nhạc và chấm cho anh giải nhất.

Ở lớp học tại gia này, lần đầu tiên tôi được gặp anh Sơn (a.k.a Pantherson). Đây là người mà theo tôi là có kiến thức khiêu vũ và trình độ thị phạm toàn diện nhất Hà Nội hiện nay, cũng là “sư phụ” của tôi hiện giờ. Hồi đó, Pantherson tập Tango với Khánh Chi (hình như là để chuẩn bị biểu diễn). Tôi thích ngắm đôi nhảy này nên nán lại để xem. Tôi chưa thấy ai “sensitive” với âm nhạc như Pan. Nhạc cảm của anh thể hiện không chỉ ở bước chân, chuyển động mà còn cả ở khuôn mặt, ở cách đọc tên các nhịp điệu: Quick, Quick (dứt khoát), Slowww, Slowwwww (kéo dài giọng), and Slow (ngắt quãng đột ngột). Hôm đó họ tập theo bài La Cumparsita (một bản Tango kinh điển đã từng được Khánh Ly “Việt hoá” qua bài hát “Vũ nữ thân gày”). Đang tập thì nhà mất điện. Trời mưa to và phòng rất tối. Bác Vo_danh thắp 3 cây nến ở góc nhà, Pan và Khánh Chi tiếp tục nhảy. Khung cảnh lãng mạn như trong một tác phẩm của Nguyễn Tuân. Nhảy không có nhạc nhưng tempo vẫn cực chuẩn, và người xem vẫn cảm nhận được sắc thái của bài nhạc Tango. Dường như với các “cao thủ”, nhịp điệu của khiêu vũ là nhịp điệu xuất phát từ trong cơ thể chứ không phải từ bên ngoài. Với mỗi bài nhạc họ không nghe câu hát, không nghe nốt bổng nốt trầm, họ chỉ cảm nhận sắc thái, nhịp điệu của bài nhạc và điều chỉnh các chuyển động sẵn có của cơ thể theo nhịp điệu đó.

***

Bây giờ thì tôi đã nghe được khá tốt các thể loại nhạc mà tôi có thể nhảy. Tôi nhớ những tối mùa đông ở Stockholm, trời lạnh và tuyết rơi nhiều. Tôi đi bộ từ bến xe buýt về nhà. Thật tuyệt vời khi ta vừa đi bộ vừa nghe nhạc. Các bước chân như gấp hơn theo nhịp nhạc, và quãng đường xa sẽ ngắn lại rất nhiều. Tôi đi nhanh và cố gắng để chân phải luôn bước đúng phách mạnh của một bản Cha Cha yêu thích. Đó là bài Todo Todo Todo – bài nhạc thật sôi nổi trẻ trung với đoạn điệp khúc có giai điệu táo tợn và sống động. Tôi chợt thấy bài Todo Todo Todo tôi nghe hôm đó hay hơn mọi ngày. Không hiểu lời, vì lời bằng tiếng Tây Ban Nha, nhưng tôi thấy dường như mình cảm nhận được những giai điệu rộn ràng ấy, dường như sắc thái của nhạc Cha Cha đang thể hiện qua những bước chân của tôi. Giá như chỉ có mình tôi trên đường, và tôi đi giày nhảy chứ không phải là đôi bốt nặng trịch thấm đẫm nước do tuyết tan – rất có thể tôi sẽ nhảy, nhảysolo hoặc với một partner tưởng tượng, nhảy một bài Cha Cha không theo rountine cố định, nhảy bất cứ bước nhảy nào hiện tới trong đầu, và chắc chắn là sẽ cực kì “đúng nhạc”.

Tôi nhớ đến DanceForever (cũng là một cái tên trên mạng, ai trong giới dancing hẳn là đã biết). Đó là tháng 5.2004, câu lạc bộ ODC. Có lần cô đến lớp học nhảy muộn, khi trong lớp đang mở nhạc Cha Cha (lại là Cha Cha). Cô đi từ nhà gửi xe vào lớp, tay khoác túi xách, vừa đi vừa đóng chân theo kĩ thuật Forward Lock Chasse, không phải trên đôi giày nhảy Latin cao 8 cm mà là đôi guốc không quai loẹt quẹt. Có sao đâu… chỉ cần cô đi đúng nhạc và dáng người chuyển động một cách đầy “nhạc cảm”. Có ai đó đã viết rất văn vẻ là: “Ở bất cứ nơi đâu, khi một âm thanh có giai điệu vang lên, trái tim sẽ reo vui, và một lễ hội sẽ diễn ra trong chính cơ thể: hồng cầu và bạch cầu ôm nhau quay Van, các nơ-ron thần kinh sẽ nắm tay nhảy rap…”. Tôi gạt qua những hiểu biết y học tối thiểu để tin vào điều đó, và thực sự thấy phấn khích khi đi bộ dọc sông Stockholm theo nhịp điệu của nhạc Cha Cha.

***

Gần hai năm nay, tôi chỉ nghe nhạc nhảy. Tôi nghe Slow Waltz hoặc Rumba trước khi đi ngủ, nghe Tango và Cha Cha vì sở thích, nghe nhạc Quickstep trên đường từ nhà đến trường vì coi đó là “nhịêm vụ” (tôi vẫn chưa nghe tốt cái thứ nhạc lắm kèn tò te như nhạc rạp xiếc này). Dĩ nhiên là đôi lúc cũng nghe những thể loại nhạc khác (Sao Mai chẳng hạn), và tôi thấy chúng không tệ. Tôi bắt đầu hiểu được tại sao người ta nói cô này hát hay, cô kia hát dở, người này có giọng mỏng còn người kia có độ sâu trong câu hát,… Tôi lờ mờ cảm thấy có sự tương đồng giữa kĩ thuật “nén bàn chân xuống mặt sàn tạo động lực cho bước nhảy” trong dancing với kĩ năng xử lý âm thanh của ca sĩ. Tất nhiên mớ lý thuyết ấy chẳng ý nghĩa gì chừng nào tôi vẫn chưa thể hát đúng nhạc. Nhưng ít nhất thì tôi cũng có được sự thưởng thức âm nhạc của riêng tôi, cho riêng bản thân tôi.

***

Thời gian gần đây, tôi có thói quen đếm mỗi tuần lễ trôi qua bằng những ngày thứ Ba và thứ Năm. Đó là những buổi tôi lên HYEC học – lớp của Pantherson. Tôi đến với HYEC trong một giai đoạn khó khăn và căng thẳng của bản thân (mỗi người chúng ta ai cũng có vài thời điểm stress như thế trong cuộc sống). Có lúc tôi đã nghĩ sẽ không đi nhảy nữa, vì nó gợi lại quá khứ, gợi lại những gì tươi đẹp, đáng nhớ và đáng quên,… Nhưng tôi không thể xa được các bước nhảy, không thể nghe La Cumparsita mà không thấy tim đập dồn dập theo nhịp điệu Staccato. Tôi lên HYEC và bị cuốn hút bởi không khí tập luyện hăng say trên đó. Tôi có nhiều người bạn mới, học được nhiều kĩ thuật khiêu vũ mới, tiếp xúc với nhiều bản nhạc thật hay,… Đôi khi đối diện với quá khứ lại là cách tốt nhất để xua nó đi.

Tôi yêu HYEC. Tôi thích lên tập 2-3 tiếng buổi tối sau một ngày đã ngồi 8h trước máy tính viết luận văn, tôi thích cảm giác vã mồ hôi đầm đìa sau 10 vòng thực hiện kĩ thuật Heel Turn, tôi vui khi buổi chiều về nhớ ra tối nay là ngày tập, tôi cảm thấy thân quen với quán nước mía cuối đường Bà Triệu, nơi HYEC thường tụ họp sau mỗi buổi tập. Tôi yêu những người bạn vui vẻ, nghịch ngợm, và giỏi giang trong câu lạc bộ. Dường như từ trước tới nay vẫn vậy, trong mắt tôi những người cùng lớp học nhảy luôn là “cao thủ”. Còn nhạc cảm của tôi thì thỉnh thoảng vẫn bị Pan chê là kém…

***

Tôi đang nghe bài Suona Chittara của Silvestrini – tôi thích nó kể từ lần nghe đầu tiên tháng 8.2003. Từ đó đến nay quá nhiều chuyện đã xảy ra, có những thứ đã mất đi và có nhiều điều vẫn còn mãi. Đây là một bản nhạc không lời, bản nhạc của sự cô độc với những nốt nhạc đơn điệu lặp đi lặp lại. Tempo quá chậm (có lẽ chỉ 20-22 nhịp/phút) để có thể nhảy Rumba, nhưng có những lúc chúng ta có thể nghe nhạc mà không cần phải nhảy. Tôi nghe để chìm trong tiếng nhạc dịu dàng sâu lắng, tôi nghe để hiểu thêm về sự cô đơn và chia cắt, để nhớ về quá khứ đã qua và những điều sắp đến, để lắng mình trong một góc nhỏ bé không ai biết tới,…

Những giai điệu êm ái đang trôi đi như một dòng chảy liên tục không có điểm dừng. Và chân tôi lại như muốn nhảy Rumba…

Tháng 8.2006

One thought on “Từ các bước nhảy đến âm nhạc

  1. Chị ơi, làm ơn cho em hỏi, em đang định đi học nhảy cổ điển, theo chị ai ở Hà Nội dạy tốt ạ? chị có thể tư vấn cho em được không ạ? Đọc bài này của chị, em nghĩ chị có thể tư vấn tốt cho em. Cảm ơn chị ạ!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s